"Hematology” Meaning in Odia
ହେମାଟୋଲୋଜି (Hematology) ହେଉଛି ମେଡିକାଲ ସାଇନ୍ସର ଏକ ଶାଖା ଯାହା ରକ୍ତ, ରକ୍ତ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଅଙ୍ଗ ( ଯେପରିକି ଅସ୍ଥି ମଜ୍ଜା ) ଏବଂ ରକ୍ତ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ରୋଗ ବିଷୟରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରେ । ଏହା ରକ୍ତ କଣିକା ( ଲାଲ ରକ୍ତ କଣିକା, ଶ୍ୱେତ ରକ୍ତ କଣିକା, ପ୍ଲାଟେଲେଟ୍ ), ପ୍ଲାଜ୍ମା ଏବଂ ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବା ( blood clotting ) ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ିଥାଏ ।
ଆମେ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ହେମାଟୋଲୋଜି (Hematology) ଶବ୍ଦଟିକୁ ସିଧାସଳଖ ବ୍ୟବହାର କରୁନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହାର ସମ୍ପର୍କରେ ଆସୁଥିବା ଅନେକ ଜିନିଷ ଆମ ଜୀବନର ଅଂଶ । ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଉ ଏବଂ ସେ ଆମର ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା ( blood test ) କରିବାକୁ କୁହନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସେହି ପରୀକ୍ଷାରେ ରକ୍ତର ବିଭିନ୍ନ ଉପାଦାନ, ତା’ର ପରିମାଣ ଏବଂ କୌଣସି ଅସାଧାରଣତା ଥିଲେ ତାହା ଜାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଏ । ଏହି ସମସ୍ତ ବିଷୟ ହେମାଟୋଲୋଜି (Hematology) ର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଯେଉଁ ରୋଗରେ ରକ୍ତର ପରିମାଣ କମିଯାଏ ( ଯେପରିକି ଆଇରନ୍ ଅଭାବ ଜନିତ ରକ୍ତହୀନତା ବା anemia ) କିମ୍ବା ରକ୍ତ କର୍କଟ ( leukemia ) ଭଳି ଗମ୍ଭୀର ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା ଓ ନିରୂପଣ ଏହି ବିଭାଗର ଅନ୍ତର୍ଗତ ।
ଅର୍ଥ ଓ ବ୍ୟବହାର
ହେମାଟୋଲୋଜି (Hematology) ଶବ୍ଦଟି ଗ୍ରୀକ୍ ଶବ୍ଦ “haima” (ରକ୍ତ) ଏବଂ “logos” (ଅଧ୍ୟୟନ) ରୁ ଆସିଛି । ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ରକ୍ତ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମସ୍ତ ରୋଗର ଚିହ୍ନଟ, ଚିକିତ୍ସା ଏବଂ ପ୍ରତିରୋଧ । ଡାକ୍ତରମାନେ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା ମାଧ୍ୟମରେ ଶରୀରର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ ଜାଣିବା ପାଇଁ ହେମାଟୋଲୋଜି (Hematology) ର ଜ୍ଞାନ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ।
ଉଦାହରଣ
ଯେତେବେଳେ କାହାର ଶରୀରରେ ରକ୍ତ କଣିକାର ଅଭାବ ଦେଖାଯାଏ, ତାକୁ ରକ୍ତହୀନତା ( anemia ) କୁହାଯାଏ । ଏହାର ଚିକିତ୍ସା ହେମାଟୋଲୋଜି (Hematology) ବିଭାଗର ଅନ୍ତର୍ଗତ । ସେହିପରି, ଲ୍ୟୁକେମିଆ ( leukemia ) ବା ରକ୍ତ କର୍କଟ ଭଳି ରୋଗର ନିରୂପଣ ଓ ଚିକିତ୍ସା ମଧ୍ୟ ଏହି ବିଭାଗ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଏ ।
ସାଧାରଣ ବ୍ୟବହାର
ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା କରାଇବା, ରକ୍ତଦାନ ( blood donation ) କରିବା କିମ୍ବା ରକ୍ତ ନେବା ( blood transfusion ) – ଏସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ହେମାଟୋଲୋଜି (Hematology) ର ବ୍ୟବହାରିକ ଦିଗ । ଶରୀରରେ ଥିବା ରକ୍ତର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପରଖିବା ପାଇଁ ଯାହାକିଛି କରାଯାଏ, ତାହା ଏହି ବିଭାଗର ଅଧୀନରେ ଆସେ ।
FAQ SECTION
ହେମାଟୋଲୋଜି (Hematology) କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?
ହେମାଟୋଲୋଜି (Hematology) ଶରୀରର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ ଏହା ରକ୍ତ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ରୋଗକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବାରେ ଏବଂ ଚିକିତ୍ସା କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।
ରକ୍ତହୀନତା ( anemia ) କ’ଣ ହେମାଟୋଲୋଜି (Hematology) ର ଅନ୍ତର୍ଗତ?
ହଁ, ରକ୍ତହୀନତା ( anemia ) ଏକ ରକ୍ତ ରୋଗ ଏବଂ ଏହାର ନିରୂପଣ ଓ ଚିକିତ୍ସା ହେମାଟୋଲୋଜି (Hematology) ବିଭାଗର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ ।