"Dispersion Of Light” Meaning in Odia
ଆଲୋକର ବିଚ୍ଛୁରଣ (Dispersion of Light) କହିଲେ ବୁଝାଏ ଯେତେବେଳେ ଏକ ସ୍ୱେତ ଆଲୋକ କିରଣ (white light) କୌଣସି ମାଧ୍ୟମ (ଯେପରିକି ପ୍ରିଜମ୍) ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଯାଏ, ସେତେବେଳେ ତାହା ନିଜର ମୌଳିକ ସାତୋଟି ରଙ୍ଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଯାଏ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ହିଁ ଆଲୋକର ବିଚ୍ଛୁରଣ କୁହାଯାଏ।
ଆମେ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ଏହାର ଅନେକ ଉଦାହରଣ ଦେଖିବାକୁ ପାଉ। ଖରାବେଳେ ବର୍ଷା ହେଉଥିବା ସମୟରେ ଆକାଶରେ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ (rainbow) ଦେଖାଯାଏ, ତାହା ଏହି ଆଲୋକର ବିଚ୍ଛୁରଣର ଏକ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଉଦାହରଣ। ସେହିପରି, କୌଣସି ତୈଳ ବା ପାଣି ଉପରେ ତେଲର ଏକ ପତଳା ଆସ୍ତରଣ ପଡ଼ିଲେ, ତା’ ଉପରେ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ଛାପା ଦେଖାଯାଏ, ତାହା ମଧ୍ୟ ଆଲୋକର ବିଚ୍ଛୁରଣର ଫଳ।
ବିଚ୍ଛୁରଣର ଅର୍ଥ ଓ ବ୍ୟବହାର
ଆଲୋକର ବିଚ୍ଛୁରଣ (Dispersion of Light) ହେଉଛି ଏକ ଭୌତିକ ଘଟଣା, ଯେଉଁଥିରେ ଆଲୋକର ରଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କର ତରଙ୍ଗଦୈର୍ଘ୍ୟ (wavelength) ଅନୁଯାୟୀ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ କୋଣରେ ବଙ୍କା ହୋଇଯାଏ। ସ୍ୱେତ ଆଲୋକ ପ୍ରକୃତରେ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ଆଲୋକର ସମାହାର। ଯେତେବେଳେ ଏହି ଆଲୋକ ଏକ ପ୍ରିଜମ୍ ଭଳି ମାଧ୍ୟମ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଯାଏ, ମାଧ୍ୟମର ପ୍ରତିସରଣାଙ୍କ (refractive index) ରଙ୍ଗ ଅନୁଯାୟୀ ବଦଳିଯାଏ। ଫଳରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ରଙ୍ଗର ଆଲୋକର ଗତିପଥ ଭିନ୍ନ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ସେମାନେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଯାଆନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ହିଁ ଆଲୋକର ବିଚ୍ଛୁରଣ କୁହାଯାଏ।
ଉଦାହରଣ
ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ (rainbow) ଦେଖାଯିବା ଏହାର ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଦାହରଣ। ବର୍ଷାର ଜଳକଣାଗୁଡ଼ିକ ଏକ ପ୍ରିଜମ୍ ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଲୋକ ଏହି ଜଳକଣା ଭିତରକୁ ଯିବା ବେଳେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ ସାତୋଟି ରଙ୍ଗରେ ଦେଖାଯାଏ। ଅନ୍ୟ ଏକ ଉଦାହରଣ ହେଉଛି, ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ସିଡି (CD) ବା ଡିଭିଡି (DVD) ଉପରେ ଆଲୋକ ପଡ଼େ, ସେତେବେଳେ ତା’ ଉପରେ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ଛାପା ଦେଖାଯାଏ।
ସାଧାରଣ ବ୍ୟବହାର
ଆଲୋକର ବିଚ୍ଛୁରଣ (Dispersion of Light) ଧାରଣାଟି ବିଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାରେ ବହୁଳ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ଦୂରବୀକ୍ଷଣ (telescope) ଓ ଅଣୁବୀକ୍ଷଣ (microscope) ଭଳି ଯନ୍ତ୍ରପାତି ତିଆରିରେ ଏହାର ବ୍ୟବହାର ରହିଛି। ଫଟୋଗ୍ରାଫିରେ ରଙ୍ଗର ସଠିକ ପ୍ରକାଶ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ତତ୍ତ୍ୱକୁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।
FAQ SECTION
ଆଲୋକର ବିଚ୍ଛୁରଣ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ?
ସ୍ୱେତ ଆଲୋକ କୌଣସି ମାଧ୍ୟମ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଯିବା ବେଳେ ନିଜର ସାତୋଟି ମୌଳିକ ରଙ୍ଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଯିବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଆଲୋକର ବିଚ୍ଛୁରଣ (Dispersion of Light) କୁହାଯାଏ।
ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ଆଲୋକର ବିଚ୍ଛୁରଣର ଏକ ଉଦାହରଣ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ (rainbow) ଦେଖାଯିବା ଆଲୋକର ବିଚ୍ଛୁରଣର ଏକ ଉତ୍ତମ ଉଦାହରଣ।