"Sculptures” Meaning in Odia
ସ୍କଲପଚର (Sculpture) ଏକ କଳାତ୍ମକ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଟେ, ଯାହାକୁ ତିନି ମାପରେ (ଉଚ୍ଚତା, ପ୍ରସ୍ଥ ଓ ଗଭୀରତା) ତିଆରି କରାଯାଏ । ଏହାକୁ କୌଣସି କଠିନ ବା ଅର୍ଦ୍ଧ-କଠିନ ପଦାର୍ଥକୁ ଖୋଦନ କରି, ଛାଞ୍ଚରେ ଢାଳି କିମ୍ବା ଗଢି ତିଆରି କରାଯାଇପାରେ । ସ୍କଲପଚର ମାଟି, ପଥର, ଧାତୁ, କାଠ, ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାଦାନରେ ତିଆରି ହୋଇପାରେ ।
ଆମେ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ସ୍କଲପଚର ଦେଖିଥାଉ । ଘରର ସଜସଜ୍ଜା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ଛୋଟ ଛୋଟ ମୂର୍ତ୍ତି, ବଗିଚାରେ ଥିବା ପଥରର ପ୍ରତିମା, ରାସ୍ତାକଡ଼ରେ ଥିବା ବଡ଼ ବଡ଼ ପ୍ରତିମା, ପୂଜାପାଠ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ଦେବାଦେବୀଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି – ଏସବୁ ସ୍କଲପଚରର ଉଦାହରଣ । କେବଳ ଧାର୍ମିକ କିମ୍ବା ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବେଳେବେଳେ କୌଣସି ଘଟଣା ବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ମଧ୍ୟ ସ୍କଲପଚର ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ ।
ଅର୍ଥ ଓ ବ୍ୟବହାର
ସ୍କଲପଚର (Sculpture) ଶବ୍ଦଟି ଲାଟିନ ଶବ୍ଦ “sculptura” ରୁ ଆସିଛି, ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଖୋଦନ କରିବା ବା ଗଢିବା । ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ଏକ ତ୍ରି-ମାପିକ କଳା । ଏଥିରେ କଳାକାର ନିଜର କଳ୍ପନା ଓ ଦକ୍ଷତା ବ୍ୟବହାର କରି ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତି ଓ ରୂପ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି । ଏହାର ବ୍ୟବହାର ବହୁବିଧ – ଧାର୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟ, ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି, ସ୍ମାରକୀକରଣ, ବା କେବଳ କଳାତ୍ମକ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ହୋଇଥାଏ ।
ଉଦାହରଣ
ଓଡ଼ିଶାର କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିରର ରଥ ଓ ଅଶ୍ୱ ଖୋଦେଇ, ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିରର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରତିମା, ଖଣ୍ଡଗିରି-ଉଦୟଗିରିର ଗୁମ୍ଫାଗୁଡ଼ିକରେ ଥିବା ଶିଳ୍ପକଳା, ଏବଂ ଘରେ ଘରେ ଥିବା ମାଟିର ଠାକୁରଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ସବୁ ସ୍କଲପଚରର ଉତ୍ତମ ଉଦାହରଣ ।
ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀ / ସାଧାରଣ ବ୍ୟବହାର
ଲୋକେ ସାଧାରଣତଃ ମନ୍ଦିର, ଘର, ବଗିଚା, ସରକାରୀ ଅଫିସ, ପାର୍କ ଓ ସଂଗ୍ରହାଳୟଗୁଡ଼ିକରେ ସ୍କଲପଚର ଦେଖିବାକୁ ପାଆନ୍ତି । ଏହା କଳା ଓ ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ ଅଟେ ।
ପ୍ରଶ୍ନ: ସ୍କଲପଚର କାହାକୁ କୁହାଯାଏ?
ସ୍କଲପଚର (Sculpture) ହେଉଛି ଏକ ତ୍ରି-ମାପିକ କଳାକୃତି, ଯାହାକୁ କୌଣସି ପଦାର୍ଥକୁ ଖୋଦନ କରି, ଛାଞ୍ଚରେ ଢାଳି ବା ଗଢି ତିଆରି କରାଯାଏ ।
ପ୍ରଶ୍ନ: ସ୍କଲପଚର କେଉଁ କେଉଁ ପଦାର୍ଥରେ ତିଆରି ହୋଇପାରେ?
ସ୍କଲପଚର ମାଟି, ପଥର, ଧାତୁ, କାଠ, ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ, କଂସା, ଲୁହା ଇତ୍ୟାଦି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ପଦାର୍ଥରେ ତିଆରି ହୋଇପାରେ ।